Od jakiego wieku dziecko może korzystać z internetu
Jak możemy przeczytać na stronie Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, dostęp dziecka do internetu powinien być ściśle dostosowany do wieku i etapu jego rozwoju. W przypadku dzieci w wieku 0-2 lata zaleca się całkowity zakaz korzystania z ekranów, natomiast między 3. a 6. rokiem życia czas na ekranie nie powinien przekraczać 30-60 minut dziennie i zawsze powinien odbywać się pod ścisłym nadzorem rodzica. U dzieci w wieku 7-10 lat dopuszcza się maksymalnie 45-60 minut dziennie, przy czym samodzielne przeglądanie internetu lub granie może pojawiać się dopiero około 8. roku życia i nadal wymaga kontroli dorosłych. W grupie wiekowej 11-13 lat rekomenduje się korzystanie z sieci do 1-1,5 godziny dziennie, równolegle ucząc dziecko odpowiedzialności cyfrowej. Choć od około 12-13. roku nastolatek może mieć własny smartfon z dostępem do internetu. Specjaliści podkreślają, że decyzji tej nie należy przyspieszać, ponieważ zbyt wczesny i niekontrolowany kontakt z siecią może negatywnie wpływać na rozwój społeczny, emocjonalny i psychiczny dziecka.
Dziecko w sieci – potencjalne zagrożenia
Ze względu na wiek, mniejsze doświadczenie i ograniczoną świadomość konsekwencji, dzieci są szczególnie narażone na niebezpieczne sytuacje w sieci. Dlatego tak ważne jest, aby rodzice i opiekunowie znali najczęstsze zagrożenia oraz uczyli dzieci zasad bezpiecznego korzystania z internetu.
Kontakt z nieodpowiednimi treściami
Jednym z najpoważniejszych zagrożeń, z jakimi dziecko może zetknąć się w internecie, jest kontakt z treściami niedostosowanymi do jego wieku i poziomu rozwoju emocjonalnego. Mogą to być materiały przedstawiające przemoc, agresję, okrucieństwo, treści dla dorosłych, wulgarny język lub sceny budzące silny niepokój i lęk. Dziecko często trafia na takie treści przypadkowo, na przykład poprzez reklamy, podpowiadane filmy, media społecznościowe, komunikatory czy linki przesyłane przez innych użytkowników.
Tego rodzaju materiały mogą wywoływać u dziecka strach, napięcie, dezorientację, a także utrwalać nieprawidłowe wzorce zachowań i relacji międzyludzkich. W przypadku młodszych dzieci kontakt z brutalnymi lub seksualnymi treściami bywa szczególnie obciążający, ponieważ nie potrafią one jeszcze właściwie interpretować tego, co widzą. Skutkiem może być nie tylko chwilowy dyskomfort, ale również długotrwałe poczucie zagrożenia, wstydu, przeciążenia emocjonalnego lub zniekształcony obraz świata.
Cyberprzemoc
Cyberprzemoc to przemoc rówieśnicza przeniesiona do świata cyfrowego, która może przybierać formę wyśmiewania, obrażania, poniżania, szantażowania, rozpowszechniania kompromitujących treści czy celowego wykluczania z grup internetowych. Dziecko może doświadczać jej w mediach społecznościowych, komunikatorach, grach online, na forach oraz w komentarzach pod publikowanymi materiałami. Problem ten jest szczególnie dotkliwy, ponieważ krzywdzące treści mogą rozprzestrzeniać się bardzo szybko i pozostawać w sieci przez długi czas.
Skutki cyberprzemocy mogą być dla dziecka bardzo poważne i obejmować obniżone poczucie własnej wartości, stres, lęk, wstyd, poczucie osamotnienia, a nawet objawy depresyjne. W przeciwieństwie do przemocy poza internetem dziecko może mieć wrażenie, że nie ma od niej ucieczki, ponieważ obraźliwe wiadomości i komentarze docierają do niego o każdej porze dnia. Długotrwałe narażenie na takie doświadczenia może negatywnie wpływać na samopoczucie psychiczne, relacje z rówieśnikami oraz codzienne funkcjonowanie.
Kontakt z nieznajomymi
Internet stwarza dziecku możliwość szybkiego nawiązywania kontaktów z osobami, których tożsamości nie da się łatwo zweryfikować. W mediach społecznościowych, komunikatorach, grach online czy na forach dziecko może rozmawiać z kimś, kto podszywa się pod rówieśnika, wzbudza zaufanie i stopniowo buduje relację opartą na manipulacji. Taka osoba może wykorzystywać ciekawość, naiwność i brak doświadczenia dziecka, aby zdobyć jego sympatię lub poufne informacje.
Tego rodzaju kontakt może prowadzić do przekraczania granic prywatności, wywierania presji emocjonalnej, nakłaniania do przesyłania zdjęć lub ujawniania danych osobowych. Dziecko często nie dostrzega zagrożenia, ponieważ rozmowa początkowo wydaje się przyjazna i niewinna. W efekcie może zostać wciągnięte w niebezpieczną relację, która budzi stres, poczucie zagrożenia i dezorientację.
Ujawnianie danych osobowych
Dzieci często nie mają jeszcze pełnej świadomości, jaką wartość mają ich dane osobowe i jakie konsekwencje może mieć ich udostępnianie w internecie. W praktyce mogą podawać swoje imię i nazwisko, adres zamieszkania, nazwę szkoły, numer telefonu, adres e– mail, lokalizację, a także publikować zdjęcia i informacje dotyczące codziennego życia. Często dzieje się to spontanicznie, bez poczucia zagrożenia, na przykład podczas korzystania z mediów społecznościowych, komunikatorów, gier online czy formularzy internetowych.
Nadmierne ujawnianie danych zwiększa ryzyko naruszenia prywatności i może prowadzić do ich wykorzystania przez osoby trzecie w sposób niezgodny z intencją dziecka. Udostępnione informacje mogą posłużyć do podszywania się pod dziecko, śledzenia jego aktywności, kontaktowania się z nim poza kontrolą dorosłych lub rozpowszechniania jego wizerunku. Dla dziecka, które nie rozumie jeszcze trwałości informacji publikowanych w sieci, skutki takiego działania mogą być trudne do przewidzenia i obciążające emocjonalnie.
Uzależnienie od internetu i ekranów
Nadmierne korzystanie z internetu może prowadzić do stopniowego uzależnienia dziecka od ekranów, mediów społecznościowych, gier online czy ciągłej potrzeby bycia „na bieżąco”. Dziecko może coraz częściej sięgać po telefon, tablet lub komputer nie z potrzeby nauki czy kontaktu, ale z przyzwyczajenia, nudy albo w celu poprawy nastroju. Z czasem aktywność w sieci zaczyna zajmować coraz więcej miejsca w codziennym życiu, wypierając inne ważne obszary funkcjonowania.
Skutkiem może być pogorszenie koncentracji, rozdrażnienie, problemy ze snem oraz mniejsza chęć do aktywności fizycznej i kontaktów poza światem online. Nadmierny czas spędzany w sieci może również osłabiać relacje rodzinne i rówieśnicze, a także negatywnie wpływać na naukę i rozwój emocjonalny dziecka. W dłuższej perspektywie dziecko może mieć trudność z zachowaniem równowagi między światem cyfrowym a codziennym życiem.
Oszustwa internetowe
Dzieci, ze względu na mniejsze doświadczenie i ograniczoną umiejętność rozpoznawania zagrożeń, są szczególnie podatne na różnego rodzaju oszustwa internetowe. Mogą zetknąć się z fałszywymi konkursami, podejrzanymi linkami, wiadomościami podszywającymi się pod znane osoby lub marki, a także ofertami obiecującymi nagrody, darmowe doładowania do gier czy szybkie korzyści. Tego typu działania często wyglądają wiarygodnie i są tworzone w sposób, który ma wzbudzić zaufanie oraz skłonić dziecko do kliknięcia lub podania określonych informacji.
Konsekwencją może być utrata danych, dostęp do prywatnych kont, narażenie na dalsze manipulacje albo pobranie szkodliwych treści na urządzenie. Dziecko nie zawsze rozumie, że pozornie niewinna wiadomość lub atrakcyjna oferta może być próbą wyłudzenia informacji lub wykorzystania jego nieuwagi. W efekcie kontakt z internetowym oszustwem może wywoływać stres, poczucie winy, dezorientację i utratę poczucia bezpieczeństwa w sieci.
Hejt i presja rówieśnicza
Dziecko korzystające z internetu bardzo często styka się z ocenianiem, porównywaniem i presją ze strony innych użytkowników. W mediach społecznościowych, komunikatorach czy grupach rówieśniczych może odczuwać potrzebę dopasowania się do określonych wzorców zachowania, wyglądu, stylu życia czy sposobu wypowiadania się. Zdarza się również, że dzieci są narażone na hejt, który często łączy się ze złośliwymi, obraźliwymi i krzywdzącymi komentarzami, które mają je zawstydzić, upokorzyć lub wykluczyć.
Tego rodzaju doświadczenia mogą silnie wpływać na samoocenę dziecka, jego poczucie własnej wartości oraz komfort psychiczny. Stałe porównywanie się z innymi i lęk przed odrzuceniem mogą prowadzić do frustracji, napięcia, smutku i poczucia, że trzeba nieustannie spełniać cudze oczekiwania. W dłuższej perspektywie hejt i presja rówieśnicza mogą zaburzać rozwój emocjonalny dziecka oraz osłabiać jego pewność siebie.
Niebezpieczne wyzwania internetowe
W internecie dzieci i młodzież mogą zetknąć się z tzw. challenge’ami, czyli wyzwaniami zachęcającymi do wykonania określonych zadań i opublikowania efektów w sieci. Choć część z nich ma charakter rozrywkowy, niektóre promują zachowania ryzykowne, niebezpieczne lub upokarzające. Dziecko może odczuwać silną potrzebę udziału w takim trendzie, aby zdobyć akceptację rówieśników, popularność albo uniknąć wykluczenia z grupy.
Udział w niebezpiecznych wyzwaniach może prowadzić do, silnego stresu, przekraczania własnych granic oraz utrwalania przekonania, że dla zdobycia uwagi warto podejmować ryzykowne działania. Niestety, wiele z nich kończy się tragicznie, stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Dziecko nie zawsze potrafi właściwie ocenić konsekwencje takich zachowań, zwłaszcza gdy są one przedstawiane jako zabawa lub sposób na zdobycie uznania. W efekcie internetowy trend może stać się źródłem realnego zagrożenia dla zdrowia, bezpieczeństwa i dobrostanu psychicznego.
Dezinformacja i fałszywe treści
Dziecko korzystające z internetu ma dostęp do ogromnej liczby informacji, ale nie zawsze potrafi ocenić, które z nich są prawdziwe, a które wprowadzają w błąd. W sieci łatwo natknąć się na fałszywe wiadomości, zmanipulowane zdjęcia, nieprawdziwe porady, sensacyjne nagłówki czy treści tworzone po to, by wywołać silne emocje i skłonić odbiorcę do określonej reakcji. Dziecko, które nie ma jeszcze rozwiniętej umiejętności krytycznej oceny informacji, może uznać takie materiały za wiarygodne.
Skutkiem kontaktu z dezinformacją może być utrwalanie błędnych przekonań, lęku, niepewności oraz mylnego obrazu rzeczywistości. Fałszywe treści mogą wpływać na opinie, decyzje i zachowania dziecka, a także utrudniać mu odróżnianie faktów od manipulacji. W dłuższej perspektywie nadmiar nierzetelnych informacji może powodować dezorientację i osłabiać zdolność świadomego korzystania z internetu.
Naruszenie prywatności
Naruszenie prywatności to sytuacja, w której zdjęcia, filmy, wiadomości lub inne informacje dotyczące dziecka są publikowane, udostępniane albo wykorzystywane bez jego pełnej świadomości i zgody. Może to dotyczyć zarówno materiałów zamieszczanych przez obce osoby, rówieśników, jak i treści publikowanych przez samo dziecko bez zrozumienia, że raz udostępnione informacje mogą pozostać w sieci na długo. W świecie cyfrowym granica między tym, co prywatne, a tym, co publiczne, bardzo łatwo się zaciera.
Konsekwencje naruszenia prywatności mogą być dla dziecka dotkliwe, ponieważ wiążą się z utratą kontroli nad własnym wizerunkiem i informacjami o sobie. Opublikowane materiały mogą zostać skopiowane, rozpowszechnione, komentowane lub wykorzystane w sposób, którego dziecko nie przewidywało. Taka sytuacja może prowadzić do wstydu, poczucia bezradności, stresu i obniżenia poczucia bezpieczeństwa.
Bezpieczne dziecko w sieci – 10 kluczowych zasad
Internet to tylko narzędzie i jak każde narzędzie może być wykorzystywane zarówno w dobrych, jak i złych celach. Jak chronić dziecko przed zagrożeniami w internecie? Oto 10 kluczowych zasad.
Rozmawiaj z dzieckiem o zasadach korzystania z internetu
Podstawą bezpieczeństwa dziecka w sieci jest regularna, spokojna i otwarta rozmowa o tym, czym jest internet oraz jak należy z niego korzystać. Dziecko powinno stopniowo rozumieć, że świat online, mimo swojej pozornej swobody i anonimowości, wiąże się z realnymi konsekwencjami, dlatego wymaga ostrożności, rozsądku i odpowiedzialności. Im wcześniej zacznie poznawać podstawowe zasady funkcjonowania w sieci, tym łatwiej będzie mu odróżniać zachowania bezpieczne od ryzykownych oraz podejmować bardziej świadome decyzje podczas korzystania z telefonu, komputera czy tabletu.
Ważne jest również to, aby rozmowy na temat internetu nie opierały się wyłącznie na zakazach i ostrzeżeniach, ale pomagały dziecku zrozumieć sens określonych zasad. Dzięki temu dziecko nie odbiera ich wyłącznie jako ograniczeń narzucanych przez dorosłych, lecz jako element troski o jego dobro i bezpieczeństwo. Otwarta komunikacja buduje zaufanie, a to sprawia, że dziecko chętniej mówi o swoich doświadczeniach online, dzieli się wątpliwościami i łatwiej przyznaje, że zetknęło się z czymś, co je zaniepokoiło lub przerosło.
Ustal jasne zasady korzystania z internetu
Dziecko potrzebuje czytelnych i konsekwentnych reguł, które wyznaczają granice korzystania z internetu oraz urządzeń ekranowych w codziennym życiu. Jasno określone zasady pomagają uporządkować kontakt z siecią i pokazują, że internet jest narzędziem, z którego należy korzystać świadomie, a nie bez ograniczeń. Mogą one dotyczyć zarówno czasu spędzanego online, jak i rodzaju używanych aplikacji, stron internetowych, gier czy sytuacji, w których wolno sięgać po telefon lub laptop.
Takie ramy dają dziecku poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności, ponieważ ułatwiają mu rozumienie, co jest dopuszczalne, a co wykracza poza ustalone granice. Stałe zasady wspierają budowanie zdrowych nawyków cyfrowych i pomagają zachować równowagę między aktywnością online a innymi ważnymi obszarami życia, takimi jak nauka, sen, odpoczynek, ruch i relacje z bliskimi. W dłuższej perspektywie dziecko uczy się, że internet powinien być częścią codzienności, ale nie może jej całkowicie podporządkowywać.
Dostosowuj treści do wieku dziecka
Bezpieczne korzystanie z internetu wymaga dopasowania treści do wieku, poziomu dojrzałości i możliwości emocjonalnych dziecka. Nie wszystkie materiały dostępne w sieci są odpowiednie dla najmłodszych, nawet wtedy, gdy na pierwszy rzut oka wydają się atrakcyjne, popularne lub nieszkodliwe. Dziecko powinno mieć kontakt przede wszystkim z takimi treściami, które wspierają jego rozwój, odpowiadają jego etapowi życia i nie wywołują nadmiernego napięcia, lęku czy dezorientacji.
Odpowiedni dobór treści ma ogromne znaczenie, ponieważ to właśnie pierwsze doświadczenia dziecka z internetem wpływają na sposób, w jaki będzie ono postrzegać świat cyfrowy. Kontakt z materiałami dostosowanymi do wieku sprzyja rozwijaniu ciekawości, poszerzaniu wiedzy i bezpiecznemu odkrywaniu nowych tematów. Jednocześnie ogranicza ryzyko zetknięcia się z przekazami, które mogą być zbyt trudne, przytłaczające albo niezrozumiałe. Dzięki temu internet staje się dla dziecka przestrzenią bardziej wspierającą niż obciążającą.
Ucz dziecko chronić dane osobowe
Jedną z najważniejszych zasad bezpieczeństwa w sieci jest uczenie dziecka, że dane osobowe i informacje o sobie nie powinny być udostępniane pochopnie. Dziecko musi stopniowo zrozumieć, że takie informacje jak imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu, nazwa szkoły, lokalizacja, prywatne zdjęcia czy szczegóły dotyczące codziennych aktywności mają dużą wartość i wymagają szczególnej ostrożności. W świecie cyfrowym nawet pozornie nieistotne informacje mogą zostać wykorzystane w sposób, którego dziecko nie przewiduje.
Budowanie świadomości w tym zakresie pomaga dziecku lepiej rozumieć granice prywatności oraz znaczenie odpowiedzialnego publikowania treści. Dzięki temu uczy się ono, że nie wszystko, czym chce się podzielić, powinno trafiać do internetu lub do osób poznanych online. To ważny element rozwijania samokontroli, ostrożności i przewidywania skutków własnych działań. Im wcześniej dziecko zacznie rozumieć, że prywatność jest wartością, tym łatwiej będzie mu w przyszłości podejmować rozsądne i bezpieczne decyzje w sieci.
Ucz dziecko ostrożności w kontaktach z nieznajomymi
Dziecko powinno wiedzieć, że nie każda osoba spotkana w internecie jest tym, za kogo się podaje. W przestrzeni cyfrowej bardzo łatwo stworzyć fałszywy wizerunek, ukryć prawdziwe intencje i wzbudzić zaufanie, szczególnie u młodego użytkownika, który nie ma jeszcze wystarczającego doświadczenia. Dlatego tak ważne jest, aby od początku budować w dziecku świadomość, że relacje nawiązywane w sieci również mogą wiązać się z ryzykiem i wymagają dużej ostrożności.
Zrozumienie tej zasady pomaga dziecku uważniej podchodzić do internetowych znajomości i nie traktować każdej rozmowy jako w pełni bezpiecznej. Wiele kontaktów online na pierwszy rzut oka wydaje się niewinnych i przyjaznych, jednak dziecko nie zawsze potrafi właściwie ocenić intencje drugiej osoby. Kształtowanie ostrożności w tym obszarze wspiera rozwój odpowiedzialności i uczy, że zaufanie w internecie powinno być budowane powoli, z rozwagą i świadomością możliwych konsekwencji.
Ucz dziecko krytycznego myślenia wobec treści w sieci
Internet daje dostęp do ogromnej liczby informacji, ale nie wszystkie z nich są prawdziwe, rzetelne i wartościowe. Dziecko powinno stopniowo uczyć się, że nie każda wiadomość, film, zdjęcie, komentarz czy opinia przedstawiają rzeczywistość w sposób zgodny z prawdą. W sieci bardzo łatwo natknąć się na treści zmanipulowane, wyolbrzymione, emocjonalne albo stworzone wyłącznie po to, by przyciągnąć uwagę, wywołać silną reakcję lub nakłonić odbiorcę do określonego działania.
Rozwijanie krytycznego myślenia ma ogromne znaczenie, ponieważ pozwala dziecku lepiej orientować się w świecie informacji i nie przyjmować wszystkiego bezrefleksyjnie. Dzięki temu młody użytkownik uczy się większej ostrożności, samodzielności intelektualnej i świadomego odbioru treści cyfrowych. To szczególnie ważne w świecie, w którym granica między faktem, opinią i manipulacją bywa dla dzieci trudna do rozpoznania a umiejętność oceny wiarygodności przekazów staje się jedną z kluczowych kompetencji.
Korzystaj z narzędzi kontroli rodzicielskiej
Ważnym elementem dbania o bezpieczeństwo dziecka w sieci może być korzystanie z aplikacji i ustawień kontroli rodzicielskiej. Tego typu rozwiązania pozwalają lepiej organizować cyfrowe środowisko dziecka, dopasowując je do jego wieku, poziomu dojrzałości oraz etapu rozwoju. Mogą one wspierać rodziców w kontrolowaniu dostępu do określonych treści, aplikacji czy funkcji urządzenia, a także pomagać w porządkowaniu codziennych zasad korzystania z internetu.
Warto jednak pamiętać, że narzędzia kontroli rodzicielskiej nie zastępują rozmowy, zaufania i obecności dorosłego, lecz stanowią ich uzupełnienie. Ich znaczenie polega na wspieraniu rodziców w tworzeniu bezpiecznych warunków do korzystania z sieci, szczególnie wtedy, gdy dziecko dopiero zdobywa pierwsze doświadczenia online. W praktyce mogą one pomagać w budowaniu zdrowych nawyków cyfrowych, ograniczaniu nadmiaru bodźców i lepszym dopasowaniu internetowej aktywności do realnych potrzeb i możliwości dziecka.
Poproś dziecko, by zgłaszało niepokojące sytuacje
Dziecko powinno mieć poczucie, że w każdej trudnej, dziwnej albo budzącej lęk sytuacji w internecie może zwrócić się do dorosłego. Dotyczy to zarówno kontaktu z obcą osobą, przykrych wiadomości, obraźliwych komentarzy, jak i przypadkowego natrafienia na treści, które wywołały niepokój, wstyd lub dezorientację. Bardzo ważne jest, aby dziecko nie obawiało się, że za powiedzenie o problemie spotka je kara, krytyka albo utrata zaufania.
Budowanie takiego nawyku ma ogromne znaczenie, ponieważ zwiększa szansę, że trudne doświadczenia online zostaną zauważone odpowiednio wcześnie. Dziecko, które wie, że może liczyć na wsparcie, łatwiej mówi o swoich emocjach i nie zostaje samo z sytuacją, której nie rozumie albo która je przerasta. Taka postawa wzmacnia poczucie bezpieczeństwa i pokazuje dziecku, że w świecie cyfrowym również ma prawo szukać pomocy, zadawać pytania i otwarcie mówić o tym, co je niepokoi.
Dawaj dobry przykład w korzystaniu z internetu
Dzieci bardzo często uczą się sposobu korzystania z internetu poprzez obserwowanie rodziców i opiekunów. To, jak dorośli używają telefonu, reagują na wiadomości, publikują treści, korzystają z mediów społecznościowych i rozmawiają o świecie online, staje się dla dziecka ważnym wzorem codziennych zachowań. Jeżeli internet w domu jest używany w sposób świadomy, umiarkowany i uporządkowany, dziecku łatwiej przyjąć podobne nawyki oraz zrozumieć, że urządzenia cyfrowe są narzędziem, a nie centrum życia rodzinnego.
Dobry przykład ze strony dorosłych wzmacnia wiarygodność wszystkich zasad przekazywanych dziecku. Trudno oczekiwać od najmłodszych umiaru, ostrożności i odpowiedzialności, jeśli na co dzień obserwują przeciwne zachowania. Spójność między tym, co rodzic mówi, a tym, co sam robi, buduje zaufanie i ułatwia dziecku przyswajanie zasad bezpieczeństwa. Dzięki temu dziecko lepiej rozumie, że odpowiedzialne korzystanie z internetu nie jest jedynie zbiorem nakazów, ale elementem codziennego stylu życia całej rodziny.
Zachowuj równowagę między światem online i offline
Bezpieczne korzystanie z internetu oznacza również dbanie o to, aby nie stał się on najważniejszą częścią dziecięcej codzienności. Dziecko potrzebuje nie tylko kontaktu z technologią, lecz także relacji z rówieśnikami, aktywności fizycznej, zabawy bez ekranów, odpoczynku, rozwijania zainteresowań i zwykłych doświadczeń przeżywanych poza światem cyfrowym. To właśnie równowaga między aktywnością online i offline wspiera prawidłowy rozwój emocjonalny, społeczny i poznawczy oraz pomaga dziecku budować zdrowe proporcje w codziennym życiu.
Gdy internet zaczyna zajmować zbyt dużo miejsca, inne ważne potrzeby dziecka mogą schodzić na dalszy plan. Nadmiar bodźców, zbyt długi czas spędzany przed ekranem i ograniczenie aktywności poza siecią mogą wpływać na koncentrację, sen, samopoczucie i relacje z otoczeniem. Zachowanie równowagi pozwala dziecku korzystać z możliwości, jakie daje internet, bez rezygnowania z tego, co równie ważne dla jego rozwoju i dobrostanu.
Bezpieczne dziecko w sieci – podsumowanie
Technologia się rozwija, a wraz z nią pojawiają się kolejne zagrożenia. Dlatego, by chronić dziecko, sami powinniśmy się uczyć; bo chociaż dzieci czują się w internecie, jak ryba w wodzie i często poruszają się w nim lepiej od nas, to jednak na nas, dorosłych spoczywa odpowiedzialność i obowiązek ochrony najmłodszych.
